НАРНЫ ХЭТ ЯГААН ТУЯА ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Эдгээр нарны хэт ягаан туяаг альфа (UVA) болон бета (UVB) гэж тэмдэглэдэг. Хэт ягаан туяа нь нарны идэвхжил, агаар мандлын бүтэц, цаг агаарын өөрчлөлт зэрэгтэй холбоотойгоор хүнд нөлөөлөх сөрөг нөлөөлөл нь ихсэж, арьсны хавдраар өвчлөгсдийн тоог жил ирэх тусам нэмэгдүүлж байна.
UVA (урт туяа) нь цаг агаар, улирлаас үл хамааран нарнаас байнга ялгарч байдаг туяа. UVA туяа нь шилний цаанаас нэвтэлж, хор учруулах чадвартай. Эдгээр туяаны нөлөө тэр доор нь гардаггүй бөгөөд арьсанд гүн нэвтэрч нарийн үрчлээ үүсэх, аажим аажмаар арьсны хөгшрөлт явагдахад нөлөөлдөг байна. Түүнчлэн арьсанд сэвх, толбо үүсэх гол шалтгаан энэхүү туяанаас болдог юм.
UVB (богино туяа) нь зуны улиралд ялангуяа өдөр идэвхтэй байдаг. Эдгээр туяанд түлэгдсэн арьсны шинж тэмдэг хоёр өдрийн дараа илэрдэг бөгөөд удаан хугацааны турш арилахгүй. UVB арьсыг харлуулж, улайлгаж хорсгоно. Арьсны уян хатан чанарыг алдагдуулж, өнгөн давхаргыг хордуулж, хар сэвх, толбо үүсгэдэг байна. Түүнчлэн арьсны хорт хавдар үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.
Иймээс арьсаа нарнаас хамгаалах хамгийн зөв арга бол зориулалтын тос хэрэглэх. Гэхдээ нарнаас хамгаалах тос хэрэглэснээр таны нүүрний арьс яг цагаан цайвар хэвээр байна гэж ойлгож болохгүй. Энэ нь зөвхөн нарны хэт ягаан туяаг бууруулж, түүний хорыг нүүрний арьсанд нөлөөлөхөөс хамгаална.
SPF ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Нарнаас хамгаалах тосон дээр SPF15, SPF20, SPF30, SPF50 гэх зэрэг тэмдэглэгээ байдаг. Энэ нь Sun Protection Factor /SPF/ буюу нарнаас хамгаалах хүчин зүйл юм.
Ихэнх нарны тос нь UVB төрлийн хэт ягаан туяанаас хамгаалах зориулалттай байдаг. Энэ төрлийн тос нь SPF15 буюу түүнээс дээш найрлага бүхий гэсэн шошготой байх бөгөөд арьсыг зөвхөн наранд түлэгдэхээс хамгаална гэсэн үг юм. Харин UVA төрлийн хортой туяанаас хамгаалдаггүй байна. Иймээс нарнаас хамгаалах тос нь түлэгдэлт, үрчлээ болон толбо үүсэхээс нэгэн зэрэг хамгаалах боломжгүй аж.
Нарны гэрэлд ямар ч хамгаалалтгүй гарсан арьс 20 минутын дараа гэхэд л улайж эхэлдэг байна. Иймээс SPF найрлагатай тос хэрэглэх хэрэгтэй. Тоо нь ихсэх тусам хамгаалах чадвар нь нэмэгддэг. 50 гэдэг нь 50н цаг, 30 гэдэг нь 30н цаг хамгаална гэсэн үг огтхон ч биш. Нарны хэт ягаан туяа тусаж арьс улайж үрэвсэл үүсэж эхлэх хүртэл хүн хүнээсээ шалтгаалан өөр өөр 15-20 мин байдаг гэж үздэг. Энэ хугацааг SPF30 нь 30 дахин, SPF50 нь 50 дахин удаашруулдаг гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл SPF- цаг бус нарнаас хамгаалах чадварыг илэрхийлдэг. /t/make-up
Зарим тосны заавар дээр РА гэж бичсэн байдаг. SPF, PA гэсэн хоёр тэмдэглэгээ аль аль нь нарны хэт ягаан туяанаас хамгаална гэсэн үг.
PA UVA（Protection Grade of UVA）Нарны хэт ягаан туяа А туяанаас хамгаалах тэмдэглэгээ бөгөөд + тэмдэг нь олон байх тусам үр дүн сайтай. ＋＋＋＋、＋＋＋、＋＋、＋ гэсэн 4н үе шаттай.
Иймд зуны нартай өдөр SPF 50 ба UVA/PA++++ хамгаалалттай тосыг түрхсэнээр арьсаа нарны хэт ягаан туяанаас хамгаалж, нөсөө толбо үүсэх, борлох, арьс жигд бус өнгөтэй болох, үрчлээ үүсэх зэргээс хамгаалж чадах юм.
ХҮҮХДҮҮД НАРНААС ХАМГААЛАХ ТОС ТҮРХЭХ ИЛҮҮ ИХ ШААРДЛАГАТАЙ
Зургаан сараас дээш насны бүх хүмүүс нарнаас хамгаалах тос түрхэх шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд зөвлөж байна. Харин зургаан сараас бага насны хүүхдүүдийг нарны гэрлийн шууд тусгалаас хол байлгах хэрэгтэй аж.
Бага насандаа наранд хэт их түлэгдэх нь нас нэмэгдэх тутам арьсны хорт хавдар үүсэх эрсдэлийг нэмдэг. Хэт ягаан туяаны хэмжээ хамгийн их байдаг өдрийн цагаар хүүхдээ гадагш гаргахаас зайлсхий. Хэт ягаан туяаны хэмжээ ялангуяа зуны өглөө 10 цагаас өдрийн 16 цагийн хооронд илүү хүчтэй байдаг.
Хүүхдийн арьс нарны шууд тусгалаас болж хурдан гэмтдэг. Тийм учраас нарнаас хамгаалах тосыг хүүхдүүдэд мөн ч өдөр бүр түрхэх хэрэгтэй.
ЯГ ӨӨРТ ТОХИРОХ НАРНЫ ТОСОО СОНГОХ
Зарим хүмүүст цацдаг нарны тос таалагддаг бол зарим хүмүүст түрхдэг, өтгөн нарны тос таалагддаг. Маш олон төрлийн нарны тос байдаг учир өөрт тохирох тосыг сонгох хэрэгтэй. Биеийн үсэрхэг хэсгүүдэд цацдаг нарны тос тохиромжтой.
Түрхдэг нарны тос хуурай арьсанд тохиромжтой. Гелэн эсвэл спиртний агууламжтай нарны тос холимог, тослог арьсанд тохиромжтой байдаг. Спорт-нарны тоснууд усны хамгаалалт сайтай байдаг. Нүүр будалтын доор тийм ч тохиромжгүй байдаг.
Батгашилтай арьсанд нарны тос сонгохдоо маш болгоомжтой, хянуур байх хэрэгтэй. Арьсны нүх сүв бөглөдөггүй, батгашилтай арьсанд тусгайлан зориулсан тосыг сонгоорой.
НАРНААС ХАМГААЛАХ ТОСЫГ ТҮРХЭХДЭЭ АНХААРАХ ЗҮЙЛС
Эцэст нь гадуур гарахдаа нарнаас хамгаалах тос түрхэхээ огтхон ч мартаж болохгүй шүү.
