Нарны туяанд шарагдах дургүй орчин үеийн хүн танд Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн ихээр дэлгэрсэн АНУ-д хүмүүсийн хамгийн ихээр хэрэглэдэг витамины нэг болж байгаа витамин Д. Нарны туяанд гарах нь багассан өнөө цагийн хүмүүст хэрэгцээт витаминаа хүнсээрээ нөхөх шаардлага зайлшгүй тулгардаг. Ялангуяа монгол улс экваторын бүсээс алслагдсан байдаг тул хоол хүнсээр авах ёстой хэмжээ нь харьцангуй их.

“ВИТАМИН D хэрэгцээ Витамин D нь хүний биед кальци болон фосфор гэсэн эрдэс бодис шимэгдэх явцад ач холбогдолтой байдаг ба ингэснээрээ яс, булчингийн хэвийн байдалд чухал үүрэгтэй. Витамин D цусан дахь кальцийн хэмжээг хэвийн хэмжээнд байлгахаас гадна яснаас их хэмжээний кальци шээсээр дамжин гадагшлахаас сэргийлдэг. Мөн витамин D нь дархлаа дэмжих, ясны бат бэх байдал, булчингийн үйл ажиллагаа, тархи мэдрэлийн системийн үйл ажиллагаа зэрэг биеийн бүхий л эд эсийн хэвийн үйл ажиллагаанд хэрэгтэй.

Хүний бие дэх D аминдэмийн дийлэнх хэсэг нь хүний арьсанд нарны хэт ягаан туяаны шууд нөлөөн дор үүсдэг байна. Витамин D3-г үүсгэдэг нарны хамгийн тохиромжтой туяа нь 300nm урттай туяа байдаг бөгөөд Монгол орны хувьд үдээс өмнө 11.00-14.00 цагийн хооронд хамгийн их байдаг. Хүн нарны гэрлээс гадна хоол хүнснээсээ дамжуулан витамин D-г нөхөн авч байдаг. Гэвч нарны гэрэл арьсанд сэвх толбо үүсгэх хор нөлөөтэй тул хүмүүс нарнаас хамааралгүйгээр, хоол хүнснээс авахыг эрмэлзэх болсон.

Витамин Д-н тун: Витамин D ихээр агуулдаг хоол хүнсэнд мөөг, загас өндөгний шар, үхрийн элэг багтана. Хүний өдөрт авах ёстой витамин D-н хэмжээ экваторын бүсээс хол зайнаасаа хамааран улс орон бүрт өөр өөр байдаг бөгөөд манай орны хувьд өдөрт авах шаардлагатай тун 400 IU /16мкг/ байдаг. Витамин D-гийн илүүдэл маш хортой бөгөөд дээд тун нь 2000 IU /50мкг/ юм.

Эрдэмтдийн тооцоолсноор манай гариг дээрх хүн амын 50% нь витамин D-гийн дутагдалтай бөгөөд нар салхинд гарахгүй, битүү тасалгаанд олон цагийг өнгөрүүлдэгтэй холбоотой байдаг. Жишээ нь тооно, цонхны дан шил нь нарны хэт ягаан туяаны бараг 50%-ийг саатуулдаг. Мөн нарны хамгаалалтын бүтээгдэхүүн ихээр хэрэглэх болсонтой мөн холбоотой. Витамин D дутагдах нь бага насны хүүхдэд рахит болон бусад олон төрлийн өвчлөлөөр өвчлөх гол шалтгаан болдог бөгөөд кальцийн шимэгдэлт буурснаар кальци дутагдал, ясны сийрэгжилт зэрэг өвчин үүсэхэд хүргэдэг.